Agurra

Blog hau sortu genuenetik hiru hilabete igaro dira jadanik.
Blog honen bitartez, gazteei buruzko gorabeherak kontatzen saiatu gara zuen gustukoak izateko helburuarekin. Izan ere, gazteei buruzko kontaerak ugariak diren arren, horietako gehienak negatiboak eta gatazkatsuak izan dira. Horrek eramaten gaitu gaur egungo gazteen egoerari buruz pentsatzera.

Urteak pasa ahala, gazteekin batera egoera soziala ere txarrera jotzen ari dela uste dugu, geroz eta arazo gehiago baitaude gure gizartean. Baina, gazteak al dira arazo guzti hauen errudun osoak?
Egia eta, aldi berean, gezurra dela deritzogu. Hau da, egungo gazteen jarrera txartuz doa, baina gezurra da hauek gatazka ororen iturri direla.

Zuen gustuko eta intereseko gaia jorratu izatea biziki espero dugu. Hain zuzen ere, geure funtsezko helburuetako bat zen kontatu dizkizuegun berri bakoitzaren bidez gogoeta sorraraztea.

Beraz, besterik gabe, ondo izan eta beste bat arte!

Irati eta Ainara

Gazteen erakunde iberoamerikarra (OIJ)

Aldizkari bat irakurtzen ari nintzela, berri bat aurkitu nuen erabat erakarri ninduena. Inoiz entzun ez nuen erakunde iberoamerikar bati buruz hitz egiten zuen, Amerikako, Portugaleko eta Espainiako gazteek protagonizatzen dutena.
Gaur egungo gazteak gero eta bizi kalitate txarragoa eta gizarte-ekimenetan parte hartzen ez duten ideia oso hedatua da. Hala ere, erakunde honek uste horiek hautsi egin ditu eta oraindik oso ezaguna ez bada ere, gazte asko erakartzea eta bertan parte hartzera animatzea lortu du.
Erakunde honen helburua gazteen bizi-kalitatea hobetzea da ekimen, proiektu eta programa ezberdinak burutuz.
Besteak beste, Empleo Joven deituriko programa nabarmentzen da. Honen bidez, gazteei merkatu laboralean sartu ahal izateko erremintak eta lagungarriak eskaintzen zaizkie, hau da, lanbide-norabidatzea, trebakuntza eta esperientzia lantzen dira. Deporte Joven ekimena ere aipatzekoa da, izan ere, zerbitzu honek gazteei kirola egitera animatzen die eta kirol lehiaketetan parte hartzea ere sustatzen du. Ahorro joven da martxan jarritako beste proiektu arrakastatsu bat. Dirua aurrezten ikasteko tailerra da hau eta, gainera, produktu eta zerbitzu ezberdinetan deskontuak edukitzeko bideak errazten ditu. Vivienda Joven, Turismo Joven eta beste programa askok lortzen dute erakunde honen helburua betetzea, gazteak mundu honetan hobeto integratu eta murgildu ahal izatea, alegia. Eta, noski, guzti honek, gazteen bizi kalitatea hobetzea eragiten du, pertsona gisa heltzen direlako eta erantzukizunak bere gain hartzen ikasten dutelako.
Laburbilduz, erakunde honen eginkizuna benetan oso eraginkorra eta lagungarria dela uste dugu. Askotan gazteak munduan galdurik bagina bezala sentitzen gara eta ez gara gai funtsezko erantzukizunak geuk bakarrik aurrera eramateko. Hori dela eta, horrelako proiektu gehiago sortzea eskatzen dugu edo gutxienez, hain ilun ikusten dugun etorkizunerako erraztasun gehiago edukitzea.

Urte berri, asmo berri

Hamabi kanpai-hotsek urte berriaren hasiera eman zuten eta, segituan, Donostiako kaleak, tabernak eta diskotekak jendez gainezka zeuden.
Gazteek, batez ere, Alde Zaharreko tabernak eta kotiloiak aukeratu zituzten urteko lehen eguna ospatzeko gune gisa. Diru gutxiago gastatu nahi zutenek, kotiloietarako sarrerarik lortu ez zutenek edo, sinpleki, trajerik eraman nahi ez zutenek lehenengo aukera hautatu zuten. Hala ere, taberna askok urte berriaz aprobetxatu ziren sarrerak kobratzeko, izan ere, Alde Zaharreko tabernetako bat 25 euro kobratzen zituen bertan sartu ahal izateko! Aurpegia lotsaz gorritu beharko zitzaien, ezta?
Dena dela, gazteentzat, Urtezaharra ospatzeko gunerik gustukoena kotiloiak izaten jarraitzen dute. Arrakasta handia izan zutenetako batzuk honako hauek izan ziren: La Rotonda, La Kabutzia, Rock Star, Bataplán, Anoetako estadioa eta Maria Kristina hotela. Nabarmentzekoa da, aipatutako azkena, hau da, Maria Kristina Hotela, ez dela gazteek aukeratutako kotiloia, bertako sarrerarik merkeena 200 eurokoa baitzen!
Gure kasuan, irundarrak izanik, Irungo kotiloira joatea erabaki genuen. Ficoban ospatu zen kotiloiak ordea, ez zituen gazteen itxarobideak bete eta, ondorioz, ez zen jende ugari egon.
Urtezaharraren gaua edonola izanda ere, 2009. urtea hasi da jadanik eta urte hau aurrekoa bezain ona edo hobeagoa izatea espero dugu. Esan ohi denez, urte berri, asmo berri…

Gazteak, sexu biolentziaren eragile

EHUko Soziologiako fakultateak azterketa bat burutu du biolentzia matxistaren gaiaren inguruan, batez ere 15 eta 20 urte arteko gazteei zuzenduta. Azterketaren arabera, adin honetako gazte euskaldunak ez dituzte bide aproposak eta horregatik, ez dira gai genero biolentzia antzemateko. Gainera, gazte hauen arteko erlazioetan askotan ematen da mutilen menderaketa emakumeen gainetik. Azterketaren helburua, beraz, premia handiarekin arazo honi irtenbidea aurkitzea izango litzateke.
Izan ere, gazte hauek biolentzia egoera baten aurrean egin beharreko gauza nagusia, antzeman, ulertu eta aurre egitea da. Gaur egun, gazteen artean menderakuntza maskulinoaren adibide asko ikusi bititugu. Egoera honek gogoeta bat egitera bultzatzen gaitu. Gazteak, modu horretan jokatzera zerbaitek bultzatzen ditu, ziur aski, helduek egiten dutena ikusita, modu berean jokatzen dute. Horregatik, premiazkoa da arazo larri hau hasieratik moztea, modu batean edo bestean, biolentzia matxistarekin amaitzea gizartearen esku baitago; eta batez ere, gazteen artean ematen denean.

Gabonetan gazteentzako lanpostu gehiago

Egungo gazteen lan aukera oso eskasa bada ere, badirudi Gabonetan zertxobait hobetzen dela. Izan ere, egun hauetan kontsumismoa da nagusi eta dendek ekoizpena handitzen dute. Gainera, oporrak hartzen dituzten langileen ordezkariak behar dituzte. Hori dela eta, gazteen eskulana bilatzen dute lan horietarako ez baita prestakuntzarik ezta esperientziarik behar.
Batez ere, banaketa lana da aktibitatearen handiagotzea jasaten duen sektorea. Horrez gain, zerbitzu eta merkataritza arloetan ere lanpostuen eskaintza ugariagoa da. Besteak beste, animatzaile, tele-operadore, arropa-saltzaile, paketatzaile, berrezartzaile, sukaldari eta zerbitzari postuak dira gehien eskaintzen direnak.
Hala ere, enpresen eta denden nagusiek gazteen lan egiteko beharraz baliatzen dira eta ordu askoren truke soldata oso baxuak ematen dizkiete. Gazteek egoera horren aurrean ez dute ezer egiten, uste baitute behin behineko lanpostuek curriculumerako lagungarriak izango direla eta krisiaren aurrean beste aukera gehiagorik ez dagoelako.
Beraz, gazteok ez dugu denborarik galtzen. Lan egiteko aukera ikusten dugun momentuan aprobetxatu egiten dugu. Hala ere, ez legoke gaizki egongo guganako errespetua handiagoa izango balitz, batez ere, soldatei dagokionean.

Enperadorearen sindromea

Pasa den astean telebistan “El Castigo” pelikula eman zuten eta emisioaren aurretik filmari emandako gehiegizko publizitatearen eraginez ikustea erabaki nuen. Zeharo hunkituta utzi ninduen. Gainera, Gironan gertatutako eginkizun batean oinarrituta zegoela jakiteak horren inguruko informazioa bilatzeko grina sortu zidan. Aurkitu nuena ikaragarria izan zen.
Daniel Calpasororen film honetan ikus daiteke nola erreformategi batean dauden bost gazte froga fisiko gogorrak egitera behartuta dauden. Horrez gain, etengabeko tratu txarrak eta torturak jasaten dituzte zigor moduan.
Gezurra badirudi ere gertakizun hau Gironako Sant Llorenç de la Muga herrian eman zen. Izan ere, 14 urteko gazte suitzar bat beste hiru lagunekin batera erreformategitik ihes egitea lortu zuen eta Gironako Figueras geltokian aurkitu zuten. Tratu txarren aztarnak zituen gorputz osoan eta, besteak beste, animalientzako kaioletan sartzen zituztela aitortu zuen. Suitzako zerbitzu sozialak izan ziren gazte gatazkatsu suitzarrak Espainiako erreformategi ilegalera bidali zituzten arduradunak. Suitza da, hain zuzen ere, zigor mota honetan sinesten duen herrialdeetako bat.
Guztiok dakigu gaur egun gazte gatazkatsuak daudela nonahi, jarrera autoritarioak eta bortitzak agertzen dituztenak. Ez dituzte arauak errespetatzen eta gurasoak ez dira gai sentitzen euren seme-alabak kontrolatzeko. Adituek gazteen jarrera honi “enperadorearen sindromea” deitu diote.
Egia da, sindrome honentzako konponbidea aurkitzea zaila dela. Adingabekoen Legeak ere ez du asko laguntzen, gazte delitugileei ezartzen zaizkien zigorrak eraginkorrak ez direlako. Hala ere, erreformatorio mota hauetara bidaltzea ez da gizatiarra. Beraz, legean aldaketak egon beharko liratekeela uste dugu eta, gainera, seme-alaba gatazkatsuak dituzten gurasoentzat erraztasun gehiago eskaini beharko lirateke.

Abortoa gazteen artean

Azken hamar urteetan abortoen kopurua Espainian bikoiztu egin da; gaur egungo datuen arabera, egunero 307 neskek eten egiten dute beren haurdunaldia.
Izan ere, pasa den urteetako datuen arabera, 112.000 emakumeek abortatu zuten 2007. urtean, 2006an baino %10 gehiago.
Betidanik jakin dugu asko direla erabaki garrantzitsu hau hartzen duten emakumeak, baina harritzekoa da gaur egun emakume gehienak oso gazteak izatea. Aborto gehienak 20-24 urte bitarteko neskeen artean ematen dira, baina 19 urtetik beherako nesken kopurua ere izugarri handituz doa; azken urte honetan nesken %13ak abortatu du 19 urte baino gutxiagorekin.
Espainian haurdunaldiaren etena hiru arrazoiengatik burutu daiteke: amaren bizitza arriskuan egotea, fetoa deformazio handiak izatea edo haurdunaldia bortxaketa baten ondorioa izatea.
Hiru arrazoi hauek guztiz egokiak dira, beti ere, pertsona baten bizitza eta segurtasuna kolokan badago.
Izan ere, badira neska ugari haurdun geratzen direnak bikotearen errespontsabilitate falta baten eraginez. Ondorioz, neska horiek haurdunaldia gelditzea erabakitzen dute.
Bakoitzak badaki zer egin behar duen bere bizitzarekin, baina ume bat bizitzea ala ez erabakitzeko eskubidea ez dugula uste dugu. Hau da, ez zaigu ondo iruditzen jendea abortatzea, haurdunaldia babes faltagatik izan bada edo haur bat nahi ez duelako. Lehen esan dugun moduan, ez dugu eskubiderik pertsona baten bizitzarekin jolasteko.
Zaila bada ere, gure gizartean abortoen kontua kontrolatuagoa egon beharko lukeela uste dugu eta hau burutzeko arrazoiak pisukoak izan beharko lirateke.

Euskara kolokan Batxillergoko ikasketetan

Pasa den ikasturtean 1629 ikasle euskaldunek beren ikasketen hizkuntza aldatu egin zuten. Hau da, B (erdia euskaraz eta beste erdia erdaraz) eta D (dena euskaraz) ereduetan aritzetik, A eredura (dena erdaraz) aldatu ziren.
Nahiz eta kopuru hau murritza izan gainontzeko ikasle euskaldunen kopuruarekin alderatuz, kontutan hartu beharreko zenbakia dela uste dugu.
Izan ere, euskara gure hizkuntza da eta gazteek hori baztertu nahi izatea arazo larria dela uste dugu. Horregatik, honen arrazoiak ezagutu behar dira eta arduradunek ahal duten guztia egin behar dutela pentsatzen dugu; berri ezagutu dugun kopuru hau handitzen jarraitu ez dadin.

Hamar drogazaletik bat nerabea

Nerabeek kokaina bezalako substantziak gero eta adin txikiagoarekin kontsumitzen dituzte. Haurrentzako eta gazteentzako psikiatria-kontsultak gaixo-mota berriekin betetzen hasi dira. Haurrak 11 edo 12 urterekin alkohola kontsumitzen eta haxixa erretzen hasten dira. 15 urte bete dituztenerako beste substantzia batzuetara pasatu dira asko: besteak beste, kokaina, anfetaminak, edota ketamina, albaitariek animalientzako lasaigarri gisa erabiltzen duten haluzinogeno handi bat.
Baina, zer gertatzen ari da egungo gazteekin? Zer dela eta jotzen dute euren bizitzak arriskuan jartzera?
Gazteak drogaren munduan gero eta gehiago murgiltzen dira. Arrazoia ez da gaiaren inguruko informazio eza dutenik edota arriskuak zeintzuk diren ezagutzen ez dituztenik, baizik eta bizitza estilo ezberdin bat bizitzeko nahia da guzti honen iturburu. Izan ere, haientzat drogek dibertimendua eta eguneroko bizitzaren deskonexioa bermatzen dute.
Horrez gain, drogamenpekotasuna jasaten duten askok eskola-porrotarekin eta delitu-egintzarekin zuzenean lotuta daude. Pertsona hauengan eskola-absentismoa eta lau irakasgai baino gehiago suspendituta edukitzea ohikoa da edota, oraindik okerragoa dena, ikasketak utzi dituzte eta ez dute lanik ere egiten! Izan ere, eskola edo institutuko irteera, diskotekak edo parkea drogak kontsumitzeko toki bihurtzen dira.
Ikerketek diotenaren arabera, drogak kontsumitzen dituzten gazteen %76a mutilak dira eta %24a neskak. Gainera, hauek ez dira euren menpekotasunaz ohartzen eta gehienetan gurasoak dira beren seme-alabak tratamendu baten esku jartzera bultzatzen dituztenak.
Gezurra badirudi ere, drogamenpekotasuna gero eta nabarmenagoa da gazteen artean. Egoera honen hedapena ekiditeko funtsezkoa da gazteek drogaren egoeraz jabetu daitezen. Beraz, zenbat eta gehiago jakin drogari buruz, orduan eta hobeago aurre egingo diogu!

Gazteen gorputz-jarrera ezegokia

Zenbat aldiz kexatu gara bizkarreko edo lepoko mina dugulako? Gezurra badirudi ere gizarteko %90a bizkarreko mina duela aitortzen du. Oinaze hauek, batez ere, lan edo ikasketa garaietan ematen da, sasoi horietan etengabe egon behar baikara idazmahai edo ordenagailu baten aurrean edota, ikasleen kasuan, egunero bizkarrean kristoren zama eramaten.
Etengabeko gorputz-jarrera ezegokiek bizkarreko min kronikoak sor ditzakete. Hori dela eta, hainbat aholku emango dizkizuegu, lagungarriak izatea espero dugularik.
Hasteko, motxilen gehiegizko pisua saihestu. Honek zona lunbarrean eragiten du batez ere eta, horregatik, motxilaren beheko aldea gerritik 5 cm gorago kokatuta egon behar da. Beraz, motxilak ipurdiko altueran ipintzearen moda zeharo kaltegarria da! Horrez gain, motxilaren tiranteen zabalera gutxienez 4 cm-koa izatea gomendatzen da eta motxila bi sorbaldetan eraman; horrela, barneko pisu guztia egoki banatuta egongo da.
Bestetik, idazmahaiari dagokionez, tiraderarik eta beheko apalik gabekoak dira zuzenenak. Modu horretan, hankak bete-betean sar daitezke hutsunean. Gainera, mahaiaren altuera egokia izateko besaurreak bertan ondo finkatuta egon behar dira gorputza tente egotea eraginez. Aulkia berriz, erregulagarria izan behar da ikaslearen hazkundearekin doitu ahal izateko eta oinak lurrean ongi finkatuta geratu behar dira.
Azkenik, ordenagailu edo eramangarrien inguruan honako hau azpimarratzekoa da: pantaila 45 cm-ko distantzian ipini behar da, begien altuera baino pixka bat beherago. Inoiz ez dugu teklatua belaunean jarri behar eta aulkia teklatutik ahalik eta hurbilen ipini behar da, jarrera inklinatua ekiditeko.
Egia da arau guzti hauek ikasle gutxi batzuk betetzen dituztela, baina gorputz-jarrera ezegoki hauek lehenbailehen aldatuz gero, etorkizunean bizkarreko eta lepoko min ugari saihestu ahal izango ditugu. Gure gorputzak eskertu egingo digu; beraz, ez dezagun denborarik gal!

Gazteen ezjakintasuna sexismoaren inguruan

Pasa den astean El Diario Vasco egunkarian albiste bat irakurri genuen gazteak euren erlazioetan indarkeria sexistaz ohartzen ez direla azaltzen zuena. Guztiz deigarria iruditu zitzaidan uste bainuen jarrera sexistak gero eta urriagoak zirela denbora pasa ahala eta, are gehiago, gazteen artean. Baina, badirudi oker nengoela.
Albistean irakur zitekeen nola gizonek emakumeak mendean hartu dituzteneko egituretan hazi eta hezi diren egun unibertsitatean dauden gazteak. Generoen araberako rol eta estereotipoak oinarri hartuta eraiki dituzte maitasunaren eta erakargarritasunaren inguruko ideiak. Dena dela, hori ez da arazo larriena, jarrera horretaz ohartzen ez direla baizik. Uste dute genero indarkeria helduen bikote harremanetan soilik gertatzen dela.
Izan ere, 18 eta 20 urte bitarteko unibertsitateko ikasleei egindako inkesta batek zioen emakumeek babesa eta segurtasuna ematea eskatzen diotela bikotekide idealari; gizonek, aldiz, emakume politak eta erakargarriak nahi dituzte. Beraz, eskakizun hauek argi uzten dute estereotipo tradizionalak indarrean jarraitzen dutela.
Gainera, emakume gazteei zaila egiten zaie bortizkeria zantzuak identifikatzea, batez ere, indarkeria fisikorik ez dagoenean. Adibidez, neskek ez dute gaizki ikusten gizonek eskuko telefonoa miatzea, emakumeei bere lagunekin joan ez dadin eskatzea edo nola jantzi behar duten esatea.
Hortaz, argi dago egungo gazteriaren hezkuntzan sexismoa zintzilik dagoen gaia dela eta gehiago edo hobeago jorratzea izango litzateke egokiena, etorkizunean indarkeria sexistan oinarritutako bikoteak egotea nahi ez badugu.

Autonomia arazoak

Bilbon aurkeztu den azterketa baten arabera, gaur egungo gazte euskaldunok ez dugu inolako erraztasunik etxetik alde egiteko. Honen arabera, gazteek gero eta beranduago irteten dira gurasoen etxetik arrazoi zehatz batengatik: autonomia ekonomikoa norberaren etxea mantetzeko. Azterketaren arabera, gazteek etxetik alde egiteko beharrezkoak diren faktoreak 30 urte betetzerakoan lortzen dituzte. Izan ere, gazte espainolak eta horien artean euskaldunak, portugaldar eta italiarrekin batera, etxetik beranduen alde egiten dutenak dira Europa osoan.
Beraz, argi dago gazteak alferrak garela mantentzen duen mitoa ez dela egia eta politikoek kontu honetan arreta gehiago jarri beharko luketela uste dugu.

Gazteak, etorkizuneko belaunaldi gorra

Azken urteotan teknologiaren garapena egundokoa izan dela zalantzarik gabekoa da. Hala ere, aurrerapen honek ez du soilik biztanleen bizitza hobetu. Teknologia berrien erabilera txarra edo gehiegizkoa baldin bada arazoak sor ditzake.
Hain zuzen ere, honen adibide argia iPod-a eta mp3-a dira. Kalteak, batez ere, gazteek pairatzen dituzte hauek baitira gehien erabiltzen dituztenak.
Zientzialariek eta adituek aurkitu dute gazteen artean entzute-arazoak garatzen ari direla musika bolumen altu batean entzuten dugulako. Izan ere, mp3 edo iPod batekin 115-120 dB-ko bolumena duen musika entzun daiteke. Adituek diote 85 dB-ko soinuak denbora luzez entzutea entzute-arazo larriak sor ditzakeela. Beraz, imagina ezazue 120 dB-koak entzuten baditugu!
Honek dakarrena da gazteak helduen belaunaldiko entzute-arazoak goizago garatzea. Hortaz, 70 urterekin ohikoak diren entzute-arazoak gazteok 50 urterekin pairatuko ditugu. Benetan, hori al da lortu nahi duguna?
Entzumenaren galerak bizitza erabat zaildu dezake, gure familia eta lagunen arteko komunikazioa zeharo oztopatzen baitu.
Hori dela eta, beranduegi izan baino lehen, alda ditzagun gure etorkizuna!

SMS hizkera

Atzo, azaroak 7, Tele 5eko teleberrian gaur egungo gazteek dena laburtuta idazteko ohiturari buruz hitz egin zuten. Moda hau "SMS hizkera" gisa izendatu zuten.
Gai honen inguruan gogoeta egin ondoren konturatu nintzen berriak agertutakoa egiazko jazoera dela. Hau da, egungo gazteen ehuneko handi batek, horien artean unibertsitateko ikasleak, ez daki zuzen idazten eta akats ortografiko lotsagarriak egiten ditu. Esate baterako, messengerra, mugikorren bidez mezuak bidaltzea, Bloga, Tuentia eta abarrek eragin dute hitz guztiak laburtzearen moda.
Eta ez hori bakarrik, gaztelaniaz idaztean, "que" jarri ordez "k" edo "q" idazten dugu, "por" ordez "x", galdera eta harridura ikurrak esaldiaren amaieran soilik idazten ditugu, "h"ak zuzenean ez ditugu idazten eta mota honetako beste hainbeste aldaketak burutzen ditugu.
Hasiera batean, hizkera hau mugikorreko mezuetan bakarrik erabiltzen zen mezua merkeagoa izateko helburuarekin. Hala ere, moda hau arlo askotara hedatu da eskolan idazlan zuzen bat idazten ez jakiteraino! Sinestezina, ezta?
Beraz, gogoeta egin beharko genuke hizkuntza bat bere hiztunen maila ekonomikoaren edo, sinpleki, alferkeriaren menpe egotea merezi duen ala ez.

Gazteen interes politikoa kolokan

Pasa den astean Diario Vasco egunkariak Gipuzkoako gazteei zuzendutako inkesta telefonikoa burutu zuen; helburua, gazteek duten interes politikoa neurtzea zen.

Emaitzak ezagutzean, aurkitu zuten gazteek ez dutela inolako interesik politikan eta nahiago dutela beren interesa beste gaiei bideratzea, kirolak edo musika, esate baterako.

Horrez gain, jakin ahal izan zuten gazte gipuzkoarrek gehiago dakitela Estatu Batuetako hautezkundeetaz, Gipuzkoako mugimendu politikoetaz baino, hau da, Obama eta McCainn askoz ezagunagoak dira Markel Olano baino, adibidez.

Beraz, argi dago gaur egun politika arloak ez duela tokirik gazte gehienen bizitzan.